وبلاگ
خرید قیر برای پیمانکاران راه سازی؛ نکات قرارداد

خرید قیر برای پیمانکاران راه سازی فقط یک معامله بر اساس قیمت هر تن نیست. کیفیت قیر، زمان رسیدن تانکر، دمای محموله، اعتبار آنالیز، اختلاف باسکول و حتی چند ساعت معطلی در تخلیه می تواند برنامه تولید کارخانه آسفالت و زمان بندی اجرای پروژه را تغییر دهد.
بسیاری از اختلافات میان پیمانکار و فروشنده نیز نه به دلیل نبود توافق، بلکه به دلیل استفاده از عبارت های کلی مانند «قیر باکیفیت»، «تحویل در محل پروژه» یا «قیمت روز بازار» ایجاد می شود. این عبارت ها از نظر اجرایی دقیق نیستند و در زمان بروز اختلاف، پاسخ روشنی برای تعیین مسئولیت طرفین ارائه نمی کنند.
در یک قرارداد حرفه ای خرید قیر باید مشخص باشد:
- دقیقا چه گرید و چه مقدار قیر خریداری می شود؟
- کیفیت محموله بر اساس کدام استاندارد سنجیده خواهد شد؟
- آنالیز مربوط به همان بچ تولیدی چگونه تحویل داده می شود؟
- نمونه برداری در چه مرحله ای و توسط چه شخصی انجام می شود؟
- کدام باسکول مبنای محاسبه وزن است؟
- هزینه حمل، توقف تانکر، بارگیری و تخلیه بر عهده کدام طرف است؟
- اگر محموله با مشخصات قرارداد مطابقت نداشت، چه اتفاقی می افتد؟
- قیمت در قراردادهای مدت دار چگونه تعدیل می شود؟
- ریسک محموله در چه نقطه ای از فروشنده به خریدار منتقل می شود؟
این مقاله یک راهنمای فنی و تجاری برای تنظیم قرارداد خرید قیر است. نمونه بندهای ارائه شده باید متناسب با نوع پروژه، شرایط پیمان اصلی و نظر مشاور حقوقی مجموعه تکمیل شوند.
چرا قرارداد خرید قیر برای پروژه راه سازی اهمیت دارد؟
در پروژه های راه سازی، قیر مستقیما بر کیفیت مخلوط آسفالتی، مقاومت روسازی، دوام در برابر تغییرات دما و احتمال ایجاد شیار یا ترک اثر می گذارد. انتخاب گرید نیز باید با توجه به مشخصات فنی پروژه، اقلیم منطقه، حجم ترافیک و سرعت عبور وسایل نقلیه انجام شود.
برای مثال، در سیستم درجه بندی عملکردی یا PG، انتخاب بایندر فقط بر اساس نام محصول انجام نمی شود. شرایط دمایی محل پروژه، بار ترافیکی و سرعت حرکت نیز در انتخاب گرید نقش دارند. این موضوع در راهنمای رسمی اداره فدرال بزرگراه های آمریکا درباره انتخاب گرید عملکردی قیر نیز مورد تاکید قرار گرفته است.
بنابراین پیمانکار نباید قبل از بررسی مشخصات فنی پروژه، صرفا به دلیل قیمت پایین تر یک گرید را انتخاب کند. هزینه خرید قیر نامناسب معمولا بسیار کمتر از هزینه توقف کارخانه، اصلاح مخلوط آسفالتی، تخریب بخش اجرا شده یا جبران تاخیر پروژه است.
چک لیست سریع قرارداد خرید قیر
| موضوع قرارداد | موردی که باید مشخص شود |
|---|---|
| نوع محصول | قیر نفوذی، عملکردی، اصلاح شده، امولسیونی یا محصول دیگر |
| گرید قیر | مانند قیر 60/70، قیر 50/70، قیر 80/100 یا گرید PG |
| استاندارد مرجع | نام و ویرایش دقیق استاندارد یا مشخصات فنی پروژه |
| مقدار سفارش | وزن خالص بر حسب تن متریک و دامنه مجاز تغییر |
| کیفیت | حدود پذیرش هر شاخص و آنالیز همان بچ |
| نمونه برداری | محل، زمان، روش، تعداد نمونه ها و آزمایشگاه مرجع |
| نوع تحویل | فله، بشکه ای، جامبوبگ یا بسته بندی مورد توافق |
| محل تحویل | پالایشگاه، کارخانه آسفالت، انبار یا محل پروژه |
| باسکول | باسکول مرجع و روش رسیدگی به اختلاف وزن |
| برنامه ارسال | تعداد تانکر، تاریخ، بازه زمانی و ظرفیت هر محموله |
| قیمت | قیمت پایه و تمام هزینه های مشمول یا غیرمشمول |
| تعدیل قیمت | مرجع قیمت، تاریخ مبنا و فرمول محاسبه |
| پرداخت | پیش پرداخت، پرداخت مرحله ای، تضمین و اسناد لازم |
| انتقال ریسک | زمان انتقال مسئولیت خسارت یا کسری محموله |
| محموله مردود | توقف مصرف، آزمایش مجدد، مرجوعی و جبران هزینه |
| تاخیر | وجه التزام، سقف خسارت و مهلت مجاز |
| حل اختلاف | مذاکره، داوری یا مرجع قضایی صالح |
1. موضوع قرارداد را دقیق و قابل اندازه گیری بنویسید
نوشتن عبارت «خرید قیر راه سازی» برای تعیین موضوع قرارداد کافی نیست. موضوع معامله باید به صورتی نوشته شود که فروشنده، خریدار، بازرس و آزمایشگاه برداشت یکسانی از آن داشته باشند.
در بند موضوع قرارداد، موارد زیر را درج کنید:
- نام کامل محصول
- گرید دقیق قیر
- استاندارد مرجع و سال ویرایش آن
- مقدار کل سفارش
- نوع بسته بندی یا تحویل فله
- محل بارگیری
- محل نهایی تحویل
- کاربرد محصول در پروژه
- شماره یا نام پروژه
- مشخصات فنی پیوست قرارداد
نمونه بند موضوع قرارداد
موضوع قرارداد عبارت است از تامین، بارگیری، حمل و تحویل مقدار [مقدار] تن متریک قیر گرید [گرید قیر] مطابق استاندارد [نام و ویرایش استاندارد] و مشخصات فنی پیوست شماره [شماره پیوست] برای مصرف در پروژه [نام پروژه] واقع در [محل پروژه]. نوع تحویل [فله یا بسته بندی] و محل تحویل نهایی [نشانی دقیق] است.
اگر حمل بر عهده خریدار است، عبارت «حمل و تحویل» باید متناسب با مسئولیت فروشنده اصلاح شود.
2. گرید قیر را بر اساس مشخصات پروژه انتخاب کنید
قیر 60/70 در بسیاری از پروژه های تولید آسفالت گرم استفاده می شود؛ اما این موضوع به معنای مناسب بودن آن برای تمام مناطق و تمام شرایط ترافیکی نیست. گرید مورد نیاز باید از اسناد فنی پروژه، طرح اختلاط و تایید دستگاه نظارت استخراج شود.
برای انتخاب گرید، این موارد را بررسی کنید:
- حداقل و حداکثر دمای منطقه
- دمای سطح روسازی
- حجم و نوع ترافیک
- درصد وسایل نقلیه سنگین
- سرعت حرکت یا توقف طولانی خودروها
- نوع لایه آسفالتی
- شرایط تولید کارخانه آسفالت
- مشخصات فنی خصوصی پروژه
- الزامات کارفرما یا مشاور
در فهرست رسمی استانداردهای راه و روسازی ASTM، استاندارد ASTM D946/D946M برای قیرهای درجه بندی شده بر اساس نفوذ و ASTM D6373 برای قیرهای درجه بندی عملکردی معرفی شده است.
اگر اسناد پیمان، استاندارد مشخصی را تعیین کرده اند، همان استاندارد و ویرایش مورد تایید پروژه باید در قرارداد خرید ذکر شود. استفاده از عباراتی مانند «مطابق استاندارد» بدون درج نام و ویرایش استاندارد می تواند باعث اختلاف شود.
برای بررسی مشخصات برخی از گریدهای قابل تامین می توانید صفحات قیر 50/70، قیر 80/50 و راهنمای قیر 60/70 چیست؟ را مشاهده کنید.
3. مشخصات فنی را در یک پیوست مستقل قرار دهید
مشخصات فنی قیر بهتر است در قالب یک پیوست شماره گذاری شده به قرارداد اضافه شود. در این پیوست، حدود پذیرش هر ویژگی و روش آزمون آن مشخص می شود.
با توجه به گرید و استاندارد پروژه، شاخص های زیر ممکن است در پیوست فنی قرار بگیرند:
| شاخص فنی | دلیل اهمیت |
|---|---|
| درجه نفوذ | ارزیابی قوام و سختی نسبی قیر |
| نقطه نرمی | بررسی رفتار قیر در دماهای بالاتر |
| کشش پذیری | ارزیابی توان تغییر شکل قبل از گسیختگی |
| ویسکوزیته | کنترل رفتار قیر در اختلاط، پمپاژ و اجرا |
| نقطه اشتعال | یکی از شاخص های مهم ایمنی حرارتی |
| حلالیت | ارزیابی خلوص نسبی ماده قیری |
| افت وزنی پس از حرارت | بررسی تغییرات ناشی از گرما و هوا |
| نفوذ باقی مانده | بررسی تغییر قوام پس از پیرشدگی کوتاه مدت |
| چگالی | کاربرد در محاسبات حجمی و کنترل محصول |
| آزمون های PG | در صورت استفاده از سیستم درجه بندی عملکردی |
اعداد این جدول نباید از روی یک مقاله عمومی یا کاتالوگ فروشنده انتخاب شوند. حدود پذیرش باید عینا از استاندارد مورد توافق یا مشخصات فنی مصوب پروژه استخراج شوند.
نمونه بند کیفیت
فروشنده متعهد است تمام محموله های موضوع قرارداد را مطابق حدود مندرج در پیوست فنی شماره [شماره] تامین کند. ارائه برگه آنالیز، مسئولیت فروشنده نسبت به انطباق واقعی محموله با مشخصات قرارداد را محدود یا منتفی نمی کند.
4. آنالیز همان بچ تولیدی را تحویل بگیرید
یکی از اشتباهات رایج در خرید عمده قیر، دریافت یک برگه آنالیز عمومی یا قدیمی است. وجود نام گرید روی COA به تنهایی کافی نیست. برگه آنالیز باید تا حد ممکن به همان بچ یا محموله تحویلی قابل ردیابی باشد.
در قرارداد مشخص کنید که فروشنده برای هر بچ یا محموله، اسناد زیر را ارائه دهد:
- برگه آنالیز یا COA
- شماره بچ یا محموله
- تاریخ تولید یا بارگیری
- نام تولیدکننده یا منبع تامین
- گرید محصول
- نتایج آزمون ها
- حدود استاندارد
- روش آزمون
- مهر یا تایید واحد کنترل کیفیت
- برگه مشخصات فنی یا TDS
- برگه اطلاعات ایمنی یا SDS
- قبض باسکول
- بارنامه
- شماره پلمب، در صورت استفاده
- شماره پلاک تانکر یا وسیله حمل
عبارت «آنالیز معتبر» نیز باید در قرارداد تعریف شود. مشخص کنید منظور آنالیز صادرشده توسط تولیدکننده است یا نتیجه آزمایشگاه مستقل مورد قبول طرفین.
5. روش نمونه برداری را قبل از اولین محموله تعیین کنید
نتیجه آزمایش فقط زمانی قابل اتکا است که نمونه برداری به صورت صحیح و قابل ردیابی انجام شده باشد. یک نمونه آلوده، غیریکنواخت یا برداشته شده از نقطه نامناسب ممکن است نتیجه ای متفاوت با کیفیت واقعی محموله ایجاد کند.
استاندارد ASTM D140/D140M در فهرست رسمی ASTM به عنوان روش نمونه برداری از مواد آسفالتی معرفی شده است. طرفین می توانند این استاندارد یا روش نمونه برداری تعیین شده در اسناد پروژه را مبنای قرارداد قرار دهند.
در قرارداد به این پرسش ها پاسخ دهید:
- نمونه در محل بارگیری گرفته می شود یا محل تخلیه؟
- نمونه برداری قبل از تخلیه انجام می شود یا هنگام تخلیه؟
- چه شخص یا شرکتی مجاز به نمونه برداری است؟
- چه تعداد نمونه تهیه خواهد شد؟
- ظروف نمونه چه مشخصاتی دارند؟
- نمونه ها چگونه پلمب و کدگذاری می شوند؟
- هر نمونه نزد چه طرفی نگهداری می شود؟
- مدت نگهداری نمونه شاهد چقدر است؟
- آزمایشگاه مرجع اختلاف کدام است؟
- هزینه آزمون مجدد بر عهده چه کسی خواهد بود؟
پیشنهاد اجرایی
برای محموله های مهم، 3 نمونه همسان تهیه شود:
- یک نمونه برای آزمایش اولیه
- یک نمونه شاهد نزد خریدار
- یک نمونه شاهد پلمب شده برای آزمایشگاه مرجع اختلاف
روی برچسب هر نمونه، شماره قرارداد، تاریخ، شماره بارنامه، پلاک تانکر، شماره بچ، نام نمونه بردار و امضای نمایندگان طرفین درج شود.
نمونه بند نمونه برداری
نمونه برداری از هر محموله مطابق روش [نام استاندارد یا دستورالعمل] و با حضور نمایندگان طرفین انجام می شود. از هر محموله تعداد [تعداد] نمونه همسان تهیه، کدگذاری و پلمب خواهد شد. در صورت اختلاف، نتیجه آزمایشگاه [نام آزمایشگاه یا روش انتخاب آزمایشگاه] برای طرفین ملاک رسیدگی است.
6. شرایط پذیرش و رد محموله را روشن کنید
نباید تشخیص انطباق محصول به عبارتی مانند «تایید خریدار» محدود شود. بهتر است معیار پذیرش، نتیجه آزمایش بر اساس حدود فنی قرارداد باشد.
فرایند پیشنهادی رسیدگی به محموله مشکوک یا مردود:
- توقف تخلیه یا قرنطینه کردن محموله
- ثبت شماره تانکر، بارنامه و پلمب
- تهیه صورت جلسه
- نمونه برداری مشترک
- انجام آزمایش در آزمایشگاه مورد توافق
- ابلاغ نتیجه در مهلت مشخص
- تعیین تکلیف مرجوعی، جایگزینی یا پذیرش مشروط
- محاسبه هزینه حمل، آزمایش، توقف و خسارت
اگر قیر پیش از تایید در مخزن اصلی کارخانه تخلیه شود، تفکیک آن از موجودی قبلی دشوار خواهد شد. در سفارش های حساس، استفاده از مخزن قرنطینه یا تعریف سازوکار کنترل قبل از تخلیه می تواند ریسک را کاهش دهد.
نمونه بند محموله نامنطبق
در صورت عدم انطباق هر یک از شاخص های الزامی با حدود پیوست فنی، خریدار حق دارد مصرف محموله را متوقف و موضوع را کتبی اعلام کند. فروشنده موظف است ظرف [مدت] نسبت به جایگزینی یا عودت محموله اقدام کند. هزینه آزمایش مجدد، حمل برگشت، جایگزینی و خسارت مستقیم قابل اثبات، مطابق شرایط قرارداد بر عهده طرف مسئول خواهد بود.
عبارت «کالای فروخته شده تحت هیچ شرایطی پس گرفته نمی شود» برای خرید تخصصی قیر می تواند ریسک بزرگی برای پیمانکار ایجاد کند.
7. وزن خالص و باسکول مرجع را تعیین کنید
در خرید قیر فله، مبلغ نهایی معمولا بر اساس وزن خالص محموله محاسبه می شود. بنابراین قرارداد باید مشخص کند کدام قبض باسکول ملاک تسویه است.
موارد ضروری عبارتند از:
- واحد اندازه گیری: تن متریک یا کیلوگرم
- وزن ناخالص، وزن وسیله و وزن خالص
- باسکول مبدا یا مقصد
- اعتبار کالیبراسیون باسکول
- دامنه قابل قبول اختلاف
- روش رسیدگی به اختلاف وزن
- تکلیف کسری محموله
- وزن باقی مانده در تانکر پس از تخلیه
- نحوه ثبت تخلیه ناقص
نمونه بند وزن
مبنای محاسبه مبلغ هر محموله، وزن خالص مندرج در قبض باسکول [مبدا یا مقصد] است. در صورتی که اختلاف باسکول مبدا و مقصد بیش از [درصد یا مقدار] باشد، محموله بر اساس روش [روش رسیدگی] مجددا بررسی خواهد شد.
انتخاب باسکول مقصد بدون توجه به امکان کالیبراسیون یا انتخاب باسکول مبدا بدون سازوکار کنترل مقصد، هر دو می توانند زمینه اختلاف ایجاد کنند.
8. برنامه ارسال را به برنامه تولید متصل کنید
کارخانه آسفالت برای تولید مستمر به تامین منظم قیر نیاز دارد. ارسال زودتر از ظرفیت مخزن می تواند باعث معطلی تانکر شود و ارسال دیرتر از برنامه نیز ممکن است کارخانه را متوقف کند.
در برنامه تحویل، موارد زیر را درج کنید:
- مقدار کل قرارداد
- مقدار هر محموله
- تعداد تقریبی تانکرها
- تاریخ شروع ارسال
- برنامه روزانه یا هفتگی
- بازه مجاز ورود
- حداقل زمان اعلام قبل از ارسال
- ظرفیت مخازن خریدار
- ساعت مجاز تخلیه
- محدودیت تردد در مسیر
- مسئول هماهنگی مبدا و مقصد
نمونه بند برنامه ارسال
فروشنده موظف است محموله ها را مطابق برنامه ابلاغی خریدار و پس از دریافت تایید کتبی ارسال کند. ارسال خارج از برنامه بدون تایید خریدار، به تنهایی حقی برای مطالبه هزینه توقف ایجاد نمی کند. خریدار نیز موظف است در بازه زمانی مورد توافق، شرایط متعارف تخلیه را فراهم کند.
9. هزینه معطلی تانکر را مبهم نگذارید
هزینه توقف یا دموراژ باید از قبل تعیین شود. در غیر این صورت ممکن است فروشنده و پیمانکار درباره شروع زمان معطلی، مبلغ آن و عامل ایجاد توقف اختلاف پیدا کنند.
در قرارداد بنویسید:
- زمان مجاز رایگان برای تخلیه چقدر است؟
- محاسبه توقف از چه ساعتی آغاز می شود؟
- نرخ توقف ساعتی یا روزانه چقدر است؟
- چه مدارکی برای مطالبه هزینه لازم است؟
- توقف ناشی از نقص تانکر بر عهده چه کسی است؟
- توقف ناشی از پر بودن مخزن خریدار بر عهده چه کسی است؟
- تعطیلی، محدودیت تردد یا خرابی باسکول چگونه محاسبه می شود؟
نمونه بند معطلی
مدت [تعداد] ساعت از زمان ثبت ورود تانکر در محل تحویل، به عنوان زمان مجاز تخلیه در نظر گرفته می شود. پس از آن، هزینه توقف بر اساس مبلغ [مبلغ] به ازای هر [ساعت یا روز] و پس از ارائه مستندات قابل محاسبه است؛ مگر اینکه توقف ناشی از نقص وسیله حمل، اسناد ناقص یا عدم انطباق محموله باشد.
10. قیمت نهایی را به اجزای مشخص تقسیم کنید
پایین ترین قیمت اعلامی الزاما اقتصادی ترین پیشنهاد نیست. برای مقایسه فروشندگان باید قیمت قیر تحویل شده در محل مصرف محاسبه شود.
هزینه واقعی خرید = قیمت محصول + بارگیری + حمل + بیمه + آزمایش + توقف + هزینه گرمایش + پرت احتمالی + هزینه تامین مالی + ریسک تاخیر
در قرارداد مشخص کنید قیمت اعلام شده شامل کدام موارد است:
- بهای خالص قیر
- هزینه بارگیری
- هزینه حمل
- مالیات و عوارض
- بیمه حمل
- هزینه نمونه برداری
- هزینه آزمایش
- هزینه بسته بندی
- هزینه تخلیه
- توقف تانکر
- هزینه گرمایش مجدد
- کارمزدهای احتمالی
استفاده از عبارت «قیمت روز» بدون تعیین مرجع و تاریخ، خطرناک است. باید معلوم باشد قیمت روز کدام منبع، در چه ساعتی و مربوط به کدام مرحله از معامله است.
11. برای قرارداد مدت دار فرمول تعدیل قیمت بنویسید
قیمت قیر و هزینه حمل می توانند در طول اجرای پروژه تغییر کنند. اگر قرارداد چندمرحله ای است، قیمت ثابت بدون دوره اعتبار یا قیمت شناور بدون فرمول شفاف، هر دو ریسک ایجاد می کنند.
یک بند تعدیل مناسب باید شامل این موارد باشد:
- قیمت پایه
- تاریخ مبنا
- منبع یا مرجع قیمت
- فاصله زمانی بازنگری
- سهم قیمت محصول
- سهم هزینه حمل
- سقف یا کف تغییر، در صورت توافق
- زمان قطعی شدن قیمت هر محموله
- تکلیف سفارش های تاییدشده قبل از تغییر قیمت
نمونه بند تعدیل
ابتدا قیمت پایه محصول در تاریخ [تاریخ] مبلغ [مبلغ] به ازای هر تن است. فلذا قیمت محموله های بعدی بر اساس تغییرات مرجع [نام مرجع قابل استناد] و مطابق فرمول پیوست شماره [شماره] محاسبه می شود. همچنین قیمت هر محموله در زمان [ثبت سفارش، تایید حواله یا بارگیری] قطعی خواهد شد.
افزایش عادی قیمت بازار را نباید بدون بررسی حقوقی، خودکار و تحت هر شرایطی مصداق فورس ماژور دانست. تکلیف نوسان قیمت بهتر است در یک بند مستقل تعیین شود.
12. پرداخت را به اسناد و تحویل واقعی متصل کنید
پرداخت کامل پیش از مشخص شدن بچ تولیدی، برنامه بارگیری و اسناد حمل، ریسک خریدار را افزایش می دهد. از طرف دیگر، فروشنده نیز برای تامین عمده قیر به سازوکار مالی روشن نیاز دارد.
روش های متداول پرداخت عبارتند از:
- پیش پرداخت و تسویه پس از بارگیری
- پرداخت به ازای هر محموله
- پرداخت پس از تحویل و تایید اسناد
- اعتبار کوتاه مدت
- چک یا ضمانت نامه
- ترکیبی از پیش پرداخت و پرداخت مرحله ای
در قرارداد مشخص کنید پرداخت منوط به ارائه کدام اسناد است:
- فاکتور
- حواله فروش
- قبض باسکول
- بارنامه
- COA همان بچ
- صورت جلسه تحویل
- تایید مقدار محموله
- تایید اولیه کیفیت
ضمانت حسن انجام تعهد، تضمین بازپرداخت پیش پرداخت یا تضمین تحویل می تواند متناسب با مبلغ و مدت قرارداد در نظر گرفته شود.
13. زمان انتقال مالکیت و ریسک را مشخص کنید
ممکن است مالکیت کالا در یک زمان و مسئولیت خسارت یا کسری در زمان دیگری منتقل شود. اگر این موضوع در قرارداد نوشته نشود، در صورت حادثه حمل، نشتی تانکر یا کسری وزن اختلاف ایجاد خواهد شد.
نقطه انتقال ریسک می تواند یکی از موارد زیر باشد:
- پس از بارگیری در مبدا
- پس از صدور قبض باسکول
- پس از تحویل در محل پروژه
- پس از تخلیه کامل
- پس از تایید اولیه محموله
نمونه بند انتقال ریسک
ریسک تلف، آلودگی، نشتی و کسری محموله تا زمان [نقطه دقیق انتقال ریسک] بر عهده فروشنده است و پس از ثبت [سند یا رویداد مشخص] به خریدار منتقل می شود. انتقال ریسک به معنای پذیرش کیفیت محموله مغایر با مشخصات فنی قرارداد نیست.
جمله دوم اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تحویل فیزیکی نباید به طور خودکار حق اعتراض نسبت به عیب پنهان یا عدم انطباق آزمایشگاهی را از بین ببرد.
14. برای تاخیر، وجه التزام منطقی تعیین کنید
تاخیر در تامین قیر ممکن است باعث توقف کارخانه، بیکاری ماشین آلات و عقب افتادن عملیات پخش آسفالت شود. با این حال، بند خسارت باید قابل محاسبه و متناسب باشد.
در بند تاخیر مشخص کنید:
- تاخیر از چه زمانی محاسبه می شود؟
- آیا دوره تنفس وجود دارد؟
- مبلغ روزانه یا درصد خسارت چقدر است؟
- سقف کل خسارت چیست؟
- چه مدارکی برای اثبات تاخیر لازم است؟
- تاخیر ناشی از تغییر برنامه خریدار چگونه محاسبه می شود؟
- بعد از چند روز حق فسخ ایجاد می شود؟
نمونه بند تاخیر
در صورت تاخیر فروشنده نسبت به برنامه قطعی و تاییدشده تحویل، پس از گذشت [مدت] مهلت مجاز، مبلغ [مبلغ یا درصد] بابت هر روز تاخیر تا سقف [سقف خسارت] قابل محاسبه است. اعمال این بند منوط به آن است که تاخیر ناشی از تغییر برنامه خریدار، عدم امکان تخلیه یا حوادث مشمول بند فورس ماژور نباشد.
15. مسئولیت ایمنی حمل و تخلیه را تعیین کنید
قیر گرم نیازمند رعایت الزامات ایمنی حمل، توقف، اتصال شیلنگ و تخلیه است. مسئولیت ها باید میان فروشنده، شرکت حمل و خریدار تفکیک شوند.
قرارداد یا پیوست HSE باید موارد زیر را پوشش دهد:
- سلامت فنی تانکر
- صلاحیت راننده
- تجهیزات حفاظت فردی
- شیلنگ و اتصالات مناسب
- وضعیت شیرهای تخلیه
- رعایت دمای مجاز طبق TDS و SDS
- جلوگیری از ورود آب به مخزن و خطوط
- محل ایمن توقف تانکر
- کنترل نشتی
- مسئولیت اتصال و جداسازی تجهیزات
- گزارش حادثه
- بیمه وسیله حمل و مسئولیت
در قرارداد عدد دمایی را بدون اتکا به مشخصات فنی محصول ننویسید. دمای حمل و تخلیه باید با نوع قیر، روش تولید، تجهیزات و توصیه تولیدکننده هماهنگ باشد.
16. فورس ماژور را محدود و قابل اثبات تعریف کنید
بند فورس ماژور نباید به فروشنده یا خریدار اجازه دهد هر مشکل تجاری را خارج از کنترل خود معرفی کند.
در این بند مشخص کنید:
- چه رویدادهایی مشمول هستند؟
- طرف متاثر ظرف چند روز باید اطلاع دهد؟
- چه مدارکی لازم است؟
- طرف متاثر چه اقداماتی برای کاهش خسارت انجام می دهد؟
- تعهدات چه مدت تعلیق می شوند؟
- پس از چه مدتی حق خاتمه ایجاد می شود؟
- تکلیف مبالغ پرداخت شده چیست؟
حوادث طبیعی گسترده، ممنوعیت رسمی حمل یا تصمیم الزام آور حاکمیتی ممکن است حسب شرایط قرارداد بررسی شوند؛ اما کمبود نقدینگی، افزایش معمول قیمت یا ضعف برنامه ریزی تامین، لزوما فورس ماژور محسوب نمی شوند.
17. قرارداد تامین قیر حواله ای یا سهمیه ای را جداگانه تنظیم کنید
اگر قیر از طریق حواله، سهمیه، تهاتر یا سازوکار کارفرما تامین می شود، باید یک پیوست مستقل برای آن تهیه شود.
این پیوست بهتر است شامل موارد زیر باشد:
- مالک و ذی نفع حواله
- مقدار اعتبار تخصیص یافته
- گرید قابل دریافت
- محل تحویل
- مدت اعتبار حواله
- مسئول ثبت و پیگیری
- هزینه تبدیل، کارمزد یا خدمات
- هزینه حمل
- مسئولیت تاخیر در صدور یا تایید
- تکلیف مقدار استفاده نشده
- وضعیت حواله منقضی شده
- اسناد مورد نیاز برای تسویه با کارفرما
- مسئولیت کنترل کیفیت
پیمانکار باید قرارداد تامین خود را با پیمان اصلی و دستورهای کارفرما هماهنگ کند. در پروژه های عمومی، مفاد موافقتنامه، شرایط عمومی، شرایط خصوصی و اسناد پیمان می توانند بر مسئولیت پیمانکار اثر بگذارند. متن منتشرشده موافقتنامه و شرایط عمومی پیمان ها می تواند برای شناسایی ساختار کلی اسناد پیمان بررسی شود؛ اما نسخه حاکم بر هر پروژه همان نسخه منضم به قرارداد آن پروژه است.
بندهای هشداردهنده در قرارداد فروش قیر
قبل از امضای قرارداد، نسبت به این عبارت ها حساس باشید:
- «کیفیت مورد تایید فروشنده است.»
- «قیر مطابق استاندارد» بدون ذکر نام و ویرایش استاندارد
- «قیمت بر اساس نرخ روز» بدون تعیین مرجع
- «آنالیز در صورت موجود بودن ارائه می شود.»
- «ملاک کیفیت فقط آزمایشگاه فروشنده است.»
- «کالای فروخته شده تحت هیچ شرایطی مرجوع نمی شود.»
- «تمام مسئولیت ها پس از بارگیری بر عهده خریدار است.»
- «زمان تحویل تقریبی است و تاخیر مشمول خسارت نیست.»
- «وزن باسکول فروشنده تحت هر شرایطی قطعی است.»
- «هزینه توقف مطابق اعلام راننده محاسبه می شود.»
- «فروشنده مجاز به تغییر گرید یا منبع تامین است.»
- «پرداخت کامل قبل از ارائه آنالیز و اسناد حمل انجام می شود.»
هر بند مبهم ممکن است در روز تحویل به هزینه مستقیم تبدیل شود.
مدارکی که پیمانکار باید از هر محموله تحویل بگیرد
برای هر تانکر یا محموله یک پرونده مستقل تشکیل دهید و این اسناد را در آن نگهداری کنید:
- سفارش خرید یا برنامه ارسال
- حواله بارگیری
- بارنامه
- قبض باسکول مبدا
- قبض باسکول مقصد، در صورت وجود
- فاکتور
- COA مرتبط با بچ
- TDS محصول
- SDS محصول
- شماره بچ
- شماره پلمب
- پلاک تانکر
- نام راننده
- زمان ورود و خروج
- گزارش نمونه برداری
- نتیجه آزمایش
- صورت جلسه تخلیه
- گزارش کسری، تاخیر یا مغایرت احتمالی
این پرونده ها در رسیدگی به صورت وضعیت، کنترل کیفیت، شکایت از تامین کننده و دفاع از عملکرد پیمانکار ارزش زیادی دارند.
چک لیست نهایی قبل از امضای قرارداد
پیش از امضا مطمئن شوید پاسخ تمام پرسش های زیر در قرارداد وجود دارد:
- آیا گرید قیر دقیقا مشخص شده است؟
- آیا استاندارد و ویرایش آن درج شده است؟
- آیا مشخصات فنی در پیوست آمده است؟
- آیا آنالیز هر بچ الزامی است؟
- آیا روش نمونه برداری مشخص است؟
- آیا آزمایشگاه حل اختلاف تعیین شده است؟
- آیا باسکول مرجع مشخص است؟
- آیا اختلاف مجاز وزن تعیین شده است؟
- آیا برنامه تحویل قابل اندازه گیری است؟
- آیا هزینه توقف تانکر مشخص است؟
- آیا تمام اجزای قیمت نوشته شده اند؟
- آیا فرمول تعدیل قیمت وجود دارد؟
- آیا روش پرداخت به اسناد تحویل متصل است؟
- آیا نقطه انتقال ریسک مشخص است؟
- آیا شرایط رد و جایگزینی محموله نوشته شده است؟
- آیا خسارت تاخیر قابل محاسبه است؟
- آیا مسئولیت HSE تعیین شده است؟
- آیا بند فورس ماژور محدود و روشن است؟
- آیا شرایط فسخ و خاتمه درج شده است؟
- آیا مرجع حل اختلاف مشخص است؟
استعلام خرید قیر برای پروژه راه سازی از سیمین زرین
یک تامین کننده حرفه ای باید قبل از اعلام قیمت، نیاز واقعی پروژه را بشناسد. برای دریافت پیشنهاد دقیق از سیمین زرین بهتر است اطلاعات زیر را ارسال کنید:
- گرید مورد نیاز
- استاندارد یا مشخصات فنی پروژه
- مقدار کل سفارش
- مقدار هر مرحله
- شهر و محل تحویل
- نوع تحویل فله یا بسته بندی
- ظرفیت مخزن کارخانه
- برنامه تقریبی مصرف
- اسناد کنترل کیفیت مورد نیاز
- شرایط پرداخت
- مسئولیت حمل
مجموعه عایق کاران سیمین زرینه با سابقه فعالیت از سال 1384، امکان بررسی درخواست های خرید عمده قیر و ارائه پیشنهاد متناسب با نوع مصرف، مقدار سفارش و شرایط تحویل را فراهم کرده است.
برای مشاهده محصولات، دریافت اطلاعات فنی و استعلام شرایط فروش می توانید به صفحه اصلی سیمین زرین مراجعه کنید.
جمع بندی
قرارداد خرید قیر برای پیمانکاران راه سازی باید هم زمان 3 بخش فنی، تجاری و لجستیکی را پوشش دهد. تمرکز صرف بر قیمت هر تن، بدون تعیین گرید، استاندارد، روش نمونه برداری، آنالیز بچ، باسکول، زمان تحویل و تکلیف محموله مردود، ریسک پروژه را افزایش می دهد.
بهترین قرارداد، قراردادی نیست که طولانی ترین متن حقوقی را داشته باشد؛ بلکه قراردادی است که برای اتفاقات واقعی روز تحویل پاسخ روشن ارائه کند:
- چه محصولی باید تحویل شود؟
- چگونه کیفیت آن اثبات می شود؟
- چه زمانی تحویل کامل شده است؟
- اگر وزن یا کیفیت مغایرت داشت چه باید کرد؟
- هزینه تاخیر یا توقف بر عهده چه کسی است؟
- قیمت نهایی چگونه محاسبه می شود؟
قبل از امضای سفارش های عمده، پیوست فنی را با مسئول آزمایشگاه یا مدیر کنترل کیفیت و بندهای حقوقی را با مشاور حقوقی پروژه بررسی کنید.











